--- skrót: DEMO-SC nr: 1 tytuł: Demo: Mądrość chrześcijańska — Cel człowieka półka: Książki tagi: [rozważanie, cel człowieka, demo] źródło: La Sapienza cristiana, 1842, s. PDF 17–21 (domena publiczna); przekład ks. Macieja Słyża. Fragment pliku SC_001_cel_czlowieka.md z biblioteki autora, tekst bez zmian; kopia demonstracyjna dla recenzji Manny (nie jest częścią wbudowanej książki SC). --- # Cel człowieka **1.** O synu mój! Jakże szlachetny jest twój cel! Nie urodziłeś się po to, by służyć światu ani stworzeniom, ani innym ludziom, ani nawet aniołom, lecz po to, by uwielbiać twego Boga i Jemu jedynemu służyć[^1]. Takie jest twoje przeznaczenie, a nie ma nic szlachetniejszego i wznioślejszego. **2.** Pamiętaj o tym, mój umiłowany, a czując niesmak do rzeczy tego świata, smakuj jedynie to, co niebieskie[^2]. Powiedz mi, co pomyślałbyś o synu wielkiego króla, gdyby porzucił ojcowski dom i udał się w dalekie kraje, aby paść świnie[^3]? Z pewnością uznałbyś go za najbardziej szalonego z ludzi. Otóż, synu mój, twoje szaleństwo byłoby może tysiąc razy gorsze, gdybyś porzucił służbę twego Boga, Króla królów, najwyższego Pana wszystkich ludzi, by przylgnąć jedynie do rzeczy tej ziemi i w nich złożyć swoje pragnienia i swój cel ostateczny. Uderzony tą myślą, zawołasz z prorokiem: „Człowiek nie pojął, do jakiej godności został wyniesiony, i zrównał się z bezrozumnymi zwierzętami, stając się do nich podobny”[^4]. Dziwne odwrócenie porządku rzeczy! **3.** Wielkie byłoby twoje zdumienie, gdyby ogień miał wywoływać zimno, skoro ciepło należy do samej jego natury. A czyż człowiek nie został stworzony, by służyć Bogu? Czyż nie po to otrzymał duszę rozumną? Z pewnością tak. Człowiek byłby potworem we wszechświecie, gdyby przywiązał się do stworzeń na przekór Stwórcy. **4.** Dlatego, synu mój, gdy najwyższy Sędzia przyjdzie uzbrojony w swoją sprawiedliwość i potęgę, cały wszechświat podniesie wraz z Nim głos przeciw nierozumnym, którzy odmówili Stwórcy należnej Mu czci i chwały[^5]. Słońce, które zawsze jaśniało swym światłem, ziemia, która zawsze rodziła swoje owoce, morze, niebo i wszystkie żywioły powstaną przeciw człowiekowi niewiernemu i domagać się będą na nim pomsty; wtedy Bóg w swoim sprawiedliwym gniewie strąci przestępcę w płomienie wieczne, w mieszkanie szatana i jego zwolenników[^6]. Czyż nie będzie rzeczą słuszną, aby ten, kto odmówił służby Bogu na ziemi, został na zawsze wykluczony z Jego królestwa niebieskiego? **5.** Nie naśladuj więc konia i muła, które są pozbawione rozumu[^7], ani tych, którzy gorąco łaknąc błahych przyjemności świata, nigdy nie myślą o najwyższym Dobru, jedynie godnym wszystkich uczuć ich serca. Synu mój, czyżbyś i ty był jednym z tych nierozumnych? Strzeż się tego! Twoje serce zwraca się ku temu, co masz najdroższego, i tam najczęściej zmierzają twoje myśli. Cóż więc jest najczęściej ich przedmiotem? O synu mój! Jeśli myślisz tylko o rzeczach ziemskich i cielesnych, jeśli smakujesz tylko w tych przyjemnościach, aż zapominasz o służbie twego Boga i o zbawieniu swojej duszy, cóż mam ci powiedzieć? Jest szeroka droga, która prowadzi do zguby[^8], i ty nią kroczysz. Niewierny, wróć więc do swego Stwórcy; oderwij serce od tej ziemi, którą wkrótce będziesz musiał opuścić; odtąd staraj się oddawać twemu Bogu cześć i chwałę, które Mu się należą; święć Jego imię, niech króluje w twoim sercu, a Jego wola niech będzie twoim jedynym prawem[^9]. Niech On będzie celem twoich myśli, uczuć i czynów; unikaj wszystkiego, co Go obraża albo ma choćby pozór zła[^10], i czyń wytrwale wszelkie dobro, którego On od ciebie oczekuje. **7.**[^11] Tak, mój Stwórco, mój Ojcze! Postanowiłem, zdecydowałem, przyrzekam: chcę Ci służyć przez całe moje życie w sprawiedliwości i świętości[^12]. Dziękuję Ci, że mimo mojej niegodności raczyłeś mnie przyjąć i zaliczyć do grona Twoich sług. Cóż może być bardziej chwalebnego i zaszczytnego niż służyć Tobie, mój Boże? Och, jakże ślepy i nierozumny jest ten, kto gardząc takim wezwaniem albo lekceważąc je, nie wstydzi się żyć według ciała! Niech żołnierze tej ziemi szukają marnej chwały bitew i zwycięstw, a ludzie światowi niech gonią za zaszczytami, bogactwami i przyjemnościami tego wieku; ja nie pragnę innego dziedzictwa niż Pana, Boga mojego[^13]. On jedyny jest Królem nieśmiertelnym wieków, Jemu jedynemu należy się cześć i chwała[^14]; nie chcę przywiązywać się do nikogo innego ani nikomu innemu służyć, tylko Jemu. O Boże! Ty jesteś moim najwyższym dobrem, moim najwyższym szczęściem. Bądź odtąd moim wszystkim[^15]. Chcę poświęcić się Tobie całkowicie — tego potrzebuje moja dusza, to jest ślub mojego serca. --- [^1]: Por. Pwt 6, 13; Mt 4, 10: „Panu, Bogu twemu, będziesz oddawał pokłon i Jemu samemu będziesz służył”. Temat rozdziału odpowiada „Zasadzie i fundamentowi” z *Ćwiczeń duchownych* św. Ignacego Loyoli (nr 23): „Człowiek został stworzony, aby chwalił Boga, naszego Pana, okazywał Mu cześć i służył Mu, a przez to zbawił swoją duszę”; por. też KKK 1721. [przyp. tłum.] [^2]: Por. Kol 3, 1–2 (Wlg: *quae sursum sunt sapite*). [przyp. tłum.] [^3]: Aluzja do przypowieści o synu marnotrawnym, Łk 15, 13–16. [przyp. tłum.] [^4]: Ps 49 [48], 13.21; autor parafrazuje tekst Wulgaty: *Homo, cum in honore esset, non intellexit; comparatus est iumentis insipientibus, et similis factus est illis*. [przyp. tłum.] [^5]: Por. Mdr 5, 17–20 (Wlg 5, 18–21): „Uzbroi stworzenie, by pomściło się na wrogach… i cały świat stanie z Nim do walki przeciw nierozumnym”. [przyp. tłum.] [^6]: Por. Mt 25, 41. [przyp. tłum.] [^7]: Ps 32 [31], 9. [przyp. tłum.] [^8]: Mt 7, 13. [przyp. tłum.] [^9]: Aluzja do pierwszych próśb Modlitwy Pańskiej, Mt 6, 9–10. [przyp. tłum.] [^10]: Por. 1 Tes 5, 22 (Wlg: *ab omni specie mala abstinete vos*). [przyp. tłum.] [^11]: W oryginale brak punktu 6 — numeracja przeskakuje z 5 na 7, choć tekst jest ciągły (zapewne błąd druku). Zachowano numerację oryginału. W książce mówi do duszy Bóg — zwykle Chrystus, niekiedy Bóg Ojciec; od tego miejsca odpowiada dusza — wiele rozdziałów kończy się w ten sposób modlitwą. [przyp. tłum.] [^12]: Por. Łk 1, 74–75 (kantyk Zachariasza, codziennie w Jutrzni): „abyśmy Mu służyli w świętości i sprawiedliwości przed Nim po wszystkie dni nasze”. [przyp. tłum.] [^13]: Por. Ps 16 [15], 5: *Dominus pars hereditatis meae et calicis mei*. Słowa te kandydat wypowiadał przy obrzędzie tonsury (*Pontificale Romanum*, *De clerico faciendo*), zniesionym przez Pawła VI w motu proprio *Ministeria quaedam* (1972). [przyp. tłum.] [^14]: 1 Tm 1, 17. [przyp. tłum.] [^15]: Por. zawołanie przypisywane św. Franciszkowi z Asyżu: *Deus meus et omnia* („Mój Bóg i moje wszystko”). [przyp. tłum.]